null

Cykl „I zaczęła się Zagłada...” – ursynowskie „Alternatywy” w 80. rocznicę akcji „Reinhardt”

Drukuj otwiera się w nowej karcie
duża grupa więźniów w obozie niemieckim, widać też żołnierzy niemieckich

80 lat temu Niemcy rozpoczęli akcję „Reinhardt” – przedsięwzięcie, którego celem było wymordowanie ludności żydowskiej w Generalnym Gubernatorstwie. Ursynowskie Centrum Kultury „Alternatywy” zaprasza na specjalny cykl wydarzeń „I zaczęła się Zagłada...”, będący nie tylko upamiętnieniem ofiar ludobójstwa, którego skala nie ma precedensu w dziejach ludzkości, ale także refleksją nad zmianami, jakie zachodzą w zbiorowej pamięci o minionych wydarzeniach.

– Po osiemdziesięciu latach niespotykane w dziejach świata ludobójstwo przestaje być przestrogą na przyszłość. Postanowiliśmy więc przypomnieć tragedię polskich Żydów. Zastanowimy się, co dziś dzieje się z pamięcią o Holokauście, dlaczego bywa instrumentalnie wykorzystywana i zakłamywana. Pokażemy też, że życie jest silniejsze niż Zagłada – mówi dyrektor Ursynowskiego Centrum Kultury „Alternatywy” Krzysztof Czubaszek.

W programie cyklu znalazły się wystawa fotografii, spektakl, występ łączący muzykę i poezję, a także pokaz filmu pt. „Syn Szawła” – jednego z najbardziej wstrząsających obrazów Holokaustu w historii kina. Punktem kulminacyjnym będzie debata, w której udział wezmą przedstawiciele wiodących instytucji badawczych i muzealnych zajmujących się tematyką żydowską. Wstęp na wszystkie wydarzenia w ramach cyklu jest bezpłatny. By wziąć w nich udział, wystarczy odebrać darmowe wejściówki. Te dostępne są w recepcji „Alternatyw” (ul. Gandhi 9, metro Imielin) oraz online: www.alternatywy.art.

Dyrektor Czubaszek podkreśla że termin, w jakim Ursynowskie Centrum Kultury „Alternatywy” organizuje wydarzenie „I zaczęła się Zagłada...” nie jest przypadkowy. Wprawdzie Holokaust nie ma jednej daty początkowej, ale marzec 1942 r. był ważną cezurą w procesie Zagłady. Jej podglebiem był przedwojenny antysemityzm, a Żydzi byli zabijani od samego początku wojny. Masowe egzekucje nasiliły się po napaści Niemiec na ZSRR w połowie 1941 r. Niedługo potem zapadła decyzja o „ostatecznym rozwiązaniu kwestii żydowskiej”. Szczegóły dotyczące planu wymordowania wszystkich Żydów w Europie uzgodniono podczas konferencji, która odbyła się 20 stycznia 1942 r. w podberlińskim Wannsee. Po niej Holokaust przybrał charakter przedsięwzięcia realizowanego na niespotykaną wcześniej skalę i przy zastosowaniu metod „przemysłowych”. W sumie w wyniku celowej polityki nazistów życie straciło blisko 6 milionów europejskich Żydów. Połowa z nich była polskimi obywatelami.

PROGRAM WYDARZENIA:

•    18 marca (piątek) godz. 17:00 – „Życie silniejsze niż śmierć” – wystawa zdjęć Pawła Figurskiego (wernisaż)
Paweł Figurski jest absolwentem Wydziału Operatorskiego Szkoły Filmowej w Łodzi, autorem zdjęć do kilkudziesięciu filmów dokumentalnych i seriali telewizyjnych. Jego przygoda ze sztukami wizualnymi rozpoczęła się od fotografii, do której często wraca. Z aparatem wiele razy przemierzał Izrael oraz towarzyszył Żydom przyjeżdżającym do dawnych sztetli, w których mieszkali ich przodkowie i cadykowie. Obserwował i dokumentował żydowskie życie, takie jak to, którym tętniła przedwojenna Polska. Zostało ono skazane na zagładę, a jednak przetrwało – odrodziło się i kwitnie, choć już głównie poza granicami naszego kraju. Odwiedzając jerozolimską dzielnicę Mea Szearim czy położony w telawiwskim dystrykcie Bnei Brak, można się poczuć jak w polskich miasteczkach przed Zagładą, a wizyty chasydów w Leżajsku czy Lelowie na chwilę ożywiają zniszczony przez nazistów świat.

•    18 marca (piątek) godz. 19:00 – spektakl „Josela Rakowera rozmowa z Bogiem” (reż. Sławomir Holland) Adaptacja teatralna słynnego tekstu Zvi Kolitza, według krytyczki teatralnej Jagody Hernik Spalińskiej napisanego „pod wpływem uczucia, które jidyszkajt («żydowskość») łączy ze zjawiskiem dybuka. Jest to uczucie tak przemożnej empatii żywego do zmarłego, że aż przypomina opętanie”. Zvi Kolitz doświadczył go, kiedy dowiedział się o okrucieństwach Zagłady. Według Hernik Spalińskiej to, co bohater utworu Kolitza, Josel Rakower, pragnie przekazać, „jest czymś więcej niż opisem nieludzkiej męki – to świadectwo tryumfu życia opartego na wartościach. Wartościach większych niż największe zło, jakie jeden człowiek może wyrządzić drugiemu”. Wystąpią: Sławomir Holland (interpretacja tekstu) oraz Jacek Dziołak (klarnet).

•    19 marca (sobota) godz. 16:00 – występ „Z głębokości wołam do Ciebie...”
Występ łączący poezję i muzykę oparty na poemacie „Pieśń o zamordowanym żydowskim narodzie”, poświęconym wszystkim tym, którym przyszło żyć i ginąć w tragicznym okresie Zagłady. Icchak Kacenelson, autor poematu, opisuje nie tylko swoje tragiczne doświadczenia, ale opłakuje cały naród żydowski. W koncercie udział wezmą: Monika Chrząstowska, Ewa Dąbrowska, Henryk Rajfer – śpiew, Etel Szyc – słowo, Marek Wroński i Piotr Szyc – skrzypce, Teresa Wrońska – fortepian.

•    19 marca (sobota) godz. 18:00 – debata z udziałem publiczności „Zmagania z pamięcią”
Historycy Holokaustu i przedstawiciele najważniejszych instytucji i ośrodków badawczych zajmujących się polską pamięcią o Zagładzie porozmawiają o tym, co dziś z tą pamięcią robimy, jak nad nią pracujemy i wreszcie – jak naginamy ją do aktualnych potrzeb politycznych czy ideologicznych. Spotkanie poprowadzi pisarz, dziennikarz i reporter Paweł Smoleński. Uczestnicy debaty:

  • dr Agnieszka Haska (Centrum Badań nad Zagładą Żydów),
  • Olga Szymańska (Żydowski Instytut Historyczny),
  • dr Hanna Węgrzynek (Muzeum Getta Warszawskiego),
  • dr Krzysztof Czubaszek (Finkler Institute of Holocaust Research, Uniwersytet Bar-Ilana),
  • dr Krzysztof Persak (Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN),
  • dr Mirosław Tryczyk (badacz Zagłady, autor głośnych książek: „Drzazga. Kłamstwa silniejsze niż śmierć” oraz „Miasta śmierci. Sąsiedzkie pogromy Żydów”).

•    19 marca (sobota) godz. 20:00 – pokaz filmu „Syn Szawła” (reż. László Nemes)
Porażający filmowy obraz Zagłady, uhonorowany Oscarem, kilkoma nagrodami na festiwalu w Cannes, Złotym Globem oraz statuetką BAFTA. Reżyser László Nemes przedstawia 48 godzin z życia Szawła Ausländera, członka Sonderkommando – oddziału żydowskich więźniów zmuszonych asystować nazistom w wielkiej machinie Zagłady. Akcja toczy się na krótko przed wybuchem buntu. Czy pomimo przerażającej rzeczywistości bohaterowi uda się ocalić resztki człowieczeństwa?

Kontakt dla mediów:
tel. 22 276 20 69 | prasowy@alternatywy.art